• Merhaba, en keyifli Türkçe genel forum sitesi Dipsiz Forum'a hoş geldiniz! Sitemizi REKLAMSIZ ve tüm özelliklerinden faydalanarak kullanmak için sadece 3 saniye süren ücretsiz kayıt işlemiyle aramıza katılın.

Ses Tekrarı Aliterasyon Ne Demek? Örnekli Anlatım

Yazalım

Dipsiz Forum
Kayıt tarihi
5 Mayıs 2021
Mesaj
1.486
Tepkiler
944
Ses tekrarı bir diğer anlamı Aliterasyon demektir. Ayın ses hecenin tekrarlanması durumudur. Dizeler arasında ahenk oluşturulmak istenmektedir. Şiir ve düz yazılarda karşımıza çıkmaktadır. Ses yinelemesi olarak da bilinmektedir. Birçok serbest hece ve aruz ile yazılan şiir tarzlarında karşımıza çıkmaktadır. Dizelerin arasında kullanılarak söz dizeleri ve heceleri arasında uyum sağlanmaktadır. Klasik Osmanlı nesirlerinde de ses yinelemesinden faydalanılmıştır.



Ses tekrarı nedir örnekleri nelerdir sorusunu bir örnek ile açıklamak mümkündür. Örneğin;

Sisler bulvarında seni kaybettim.
Sokak lambaları öksürüyordu.
Yukarıda bulutlar yürüyordu.


Yukarıda yer alan şiir içerisinde “s, k, r” harfleri tekrar edilerek bir aliterasyon oluşturulmuştur. Düz yazılar ve şiirler arasında sıklıkla rastlanılan ses yinelemeleri anlamını Türkçeden almıştır. Aliterasyon ise Fransızcadan dilimize çevrilmiştir.

Ses Tekrarı Söz Sanatlarının Özellikleri​

Ses tekrarı ne demek kısaca bakıldığı zaman tekrir anlamına da gelmektedir. Arapça bir kelimeden oluşmaktadır. Günümüzde üç anlamı vardır. Ses yinelemesi, tekrir ve aliterasyon olarak üç anlamda da kullanılmaktadır. Edebi sanatlar arasında yerini almaktadır. Edebe ve yeteneğe bağlı bir sanat olarak da adlandırılmaktadır. Yazılması oldukça zor bir edebi sanattır. Yazılan ve tekrar edilen söz dizelerinin okunması da insanı zorlamaktadır. Aynı harflerin ve hecelerin tekrarı kişi seslendirmesi açısından uğraş gerektirmektedir.



Ses tekrarı söz sanatları birden fazla kelimelerin şiir, düzyazılar ve mısralarda tekrar edilerek pekiştirilmesi amacı ile kullanılmaktadır. Tekrarı yapılacak kelimelerin aynı dilden ve aynı dil grubundan olması gerekmektedir. Birçok insan kafiye ile karıştırmaktadır. Ancak kafiye ile ses yinelemesi ayrı iki sanattır. Kafiye genellikle dize sonlarında yer almaktadır.

Uyak olarak da bilinen kafiyeler şiirler sonunda aynı seslerin uyumu ile oluşmaktadır. Mutlaka dize sonunda olması gerekmektedir. Ses tekrarları ise dize sonunda olmak zorunda değildir. Dizelerin başında, ortasında ve sonunda da yer alabilmektedir. Yerleri karışabilir, yan yana tekrarı için bir kural yoktur. Ses yinelemesi ölçüsü kafiyeler gibi yoktur. Tek bir düzende yapılmaktadır.

Ses Tekrarının Türkçe İçinde Önemi​

Ses tekrarının ilk kullanıldığı eser Dede Korkut hikayeleri olarak bilinmektedir. Türk edebi sanatları içerisinde eski dönemlerde kullanılan en eski söz sanatlarıdır. İlk sanat eserlerinde kullanımı günümüzde kullanımından bir hayli basit olmaktadır. Ancak söz dizelerinin uyumu ve birbirleri ile ahengi son derece güzeldir. Eski Osmanlı dönemleri eserleri içerisinde de bu söz sanatından faydalanılmıştır.

Ses tekrarı Türkçe açısından son derece önem taşıyan sanat türü arasındadır. Sesli söylenirken kulak ile uyum yaratmasına dikkat edilmektedir. Çoğu Türkçe eserlerde de sıklıkla kullanıldığı görülmektedir. Ses yinelemeleri kulak için yapılan ses sanatları olarak da adlandırılmaktadır. Sesler arası geçişlerin birbirleri ile uyumlu olmalarına dikkat edilmelidir. Aynı seslerin birden fazla söz dizeleri arasında kullanılması ile bir armoni oluşur. Ses armonisi olarak da bazı kesimler tarafından bilinmektedir.



Ses Tekrarı Hakkında Genel Bilgiler​

Ses tekrarı ne demek kısaca bakılacak olunursa aynı seslerin birden fazla kez tekrarı ile oluşan ahenk ve uyum dengesidir. Şiirler içerisinde bulunan kelimelere vurgu yapılmasını da sağlamaktadır. Şiirlerinin anlamlarının pekiştirilmesinde önemli rol oynamaktadır. Günümüzde belirli yazarların eserlerinde karşımıza çıkmaktadır. Ses yinelemesinin yapılması ve kulağa hitap edecek düzende olması oldukça zordur. Bu nedenle belirli başlı yazarların eserlerinde karşımıza çıkmaktadır.

Ses tekrarı örneği Türkçe eserlerde oldukça fazladır. Ses yinelemeleri seslenme amaçları ile de kullanılmaktadır. Şiir ve düzyazı içerisinde seslenmek amacı ile yapılmış ise bu sanat istifham sanatı olmaktadır. Tekrar eden sözcükler ve söz dizeleri ünlemler ile yapılmış ise buna nida denilmektedir. Tekrir sanatları kendi içlerinde kullanım amaçlarına göre farklılık göstermektedir. Bu yazılış biçimleri ile yazılan şiir ve mısraları görmek de mümkündür. Ses tekrarlarına örnek aşağıda yer almaktadır:
  • Dest bûsı arzûsiyle ölürsem dostlar
  • Kûze eylen toprağım sunun anınla yâre su.
Yukarıda yer alan örnek Fuzuli’nin bir eserinden bir dizedir. Bu dizede “s” ünsüz harfi tekrar edilerek aliterasyon oluşturulmuştur.

Sular sarardı, yüzün perde perde solmakta dizesinde de aynı şekilde “s” harfinin tekrarı yapılmıştır. Bir ahenk ve söz uyumu oluşturulmaya çalışılmıştır. Ses tekrarı ünsüz harfler ile yapılmaktadır. Ünsüz harflerin dizelerde dikkat çekecek kadar fazla olması da dizeler arasında ses yinelemesinden faydalanıldığını göstermektedir.
 

Yeni konular

Top